Wanneer er ineens een piep of rinkelend geluid in je oor opduikt, kan dat best schrikken zijn. Veel mensen denken meteen: Word ik doof? Of erger nog: Word ik gek? Begrijpen wat tinnitus precies is, is de eerste stap om je zenuwstelsel tot rust te brengen en weer grip te krijgen op de situatie.
Laten we eens precies bekijken wat er in je oren en je hersenen gebeurt wanneer je tinnitus hebt.
Wat is tinnitus precies?
Tinnitus – of tinnitus aurium – komt van de Latijnse woorden tinnire (rinkelen of tinkelen) en aures (oren). Het betekent letterlijk ‘het rinkelen of tinkelen van de oren’.
Volgens Dr. Jastreboff, een vooraanstaand onderzoeker, is tinnitus “de waarneming van geluid die ontstaat door activiteit in het centrale zenuwstelsel, zonder dat er een mechanische trilling van het slakkenhuis in het oor is en zonder externe geluidsbron.”
In gewone taal: tinnitus is een fantoomgeluid. Je hoort iets wat er eigenlijk niet is, veroorzaakt door overactiviteit in het gehoorsysteem van je hersenen.
Welke soorten tinnitus zijn er?
De meeste mensen hebben subjectieve tinnitus: geluid dat alleen zij zelf kunnen horen. Maar er bestaan nog andere vormen.
Soorten tinnitus:
- Subjectieve tinnitus: Niet hoorbaar voor anderen; de meest voorkomende vorm.
- Somatische tinnitus: Vaak gelinkt aan kaak- of nekklachten. Het geluid kan veranderen bij beweging, maar spierspanning alleen betekent niet automatisch dat het somatisch is.
- Objectieve tinnitus: Zeer zeldzaam; kan soms met een stethoscoop worden gehoord. Vaak gerelateerd aan bloedvaten of spieren.
- Pulsatiele tinnitus: Een ritmisch geluid dat synchroon loopt met je hartslag, vaak omschreven als een suizen of bonzen.
Hoe klinkt tinnitus?
Het is lang niet altijd een hoge piep. Tinnitus kan ook klinken als sissen, zoemen, piepen, windgeruis, fluitketels, bellen en zelfs als een straalmotor.
Uit een groot onderzoek bleek dat:
- 58% hoort een hoog geluid (zoals vogelgezang)
- 18% hoort een middentoon (vergelijkbaar met een telefoonbel)
- 24% hoort een lage toon (bijvoorbeeld zo laag als een blaffende hond)
Veel mensen horen niet één maar meerdere geluiden tegelijk. In stilte wordt tinnitus vaak sterker opgemerkt – niet omdat het erger wordt, maar omdat je er meer op focust en je gehoor gevoeliger wordt.
Hearing Loss Is the Most Common Cause of Tinnitus
Tinnitus kan door veel factoren ontstaan: gehoorverlies, stress of angst, bepaalde medicijnen, oorinfecties, lawaai, trauma, onjuiste verwijdering van oorsmeer, enzovoort. De meest voorkomende oorzaak is gehoorverlies. Maar dat betekent niet dat iedereen met gehoorverlies tinnitus krijgt. En ook niet dat het altijd te zien is op een gehoortest. Verborgen gehoorverlies, vooral bij hoge frequenties, komt vaak voor en wordt niet altijd opgemerkt bij een standaardtest.
Wat gebeurt er als haarcellen beschadigd raken?
In je binnenoor zitten duizenden minuscule haarcellen die werken als microfoons. Elke cel detecteert een specifieke frequentie. Als ze gezond zijn, zetten ze geluidsgolven om in elektrische signalen die je hersenen kunnen interpreteren. Maar harde geluiden, veroudering of ototoxische medicijnen kunnen deze cellen beschadigen of vernietigen. Wanneer ze niet goed meer functioneren, raken de signalen verstoord of vallen helemaal weg. Je hersenen proberen dit te compenseren door het interne volume op te voeren. In dat proces creëren ze het fantoomgeluid dat jij als tinnitus ervaart.
Stel je voor dat je water over een microfoon giet en dan via de luidspreker luistert. Het resultaat: ruis, feedback, vervorming. Dat is wat je hersenen ‘horen’ als haarcellen niet goed werken. Tinnitus ontstaat dus niet in de oran maar door een overreactie van je hersenen op foutieve input.
Is het normaal om tinnitus te horen?
Wetenschappers lieten zien dat het horen van tinnitus normaler is dan veel mensen denken. In een beroemd experiment werden 80 mensen in een geluidsdichte kamer gezet. Binnen enkele minuten hoorde 94% tinnitus achtige geluiden. Het ontbreken van omgevingsgeluid zorgde ervoor dat hun hersenen het ‘volume opdraaiden’, waardoor interne geluiden hoorbaar werden die normaal worden overstemd door omgevingsgeluid.
Tinnitus op zichzelf is geen probleem. Het wordt pas een probleem wanneer de hersenen erop reageren alsof het een bedreiging is.
“Maar mijn vriend heeft er geen last van!”
Of tinnitus een serieus probleem wordt, hangt vaak af van je reactie erop. Daarom kunnen twee mensen totaal anders reageren op hetzelfde geluid.
- Persoon 1: Hoort een piep en haalt zijn schouders op. Misschien leest hij er iets over, beseft dat het vaak voorkomt en gaat verder. Zijn hersenen passen zich snel aan. Dit heet gewenning.
- Persoon 2: Hoort hetzelfde geluid maar raakt in paniek. Is bang dat het blijvend, gevaarlijk of een teken van iets ergers is. Dit veroorzaakt stress, waardoor de gevoeligheid toeneemt. Hij gaat obsessief op zoek naar remedies online. De tinnitus klinkt steeds luider en dreigender.
Zelfde geluid. Totaal andere uitkomst.
Moet je je zorgen maken?
Maak je geen zorgen: je wordt niet gek. En tinnitus veroorzaakt geen doofheid (al zijn er wel ziekten die zowel doofheid als tinnitus veroorzaken—laat je dus wel controleren door je arts!). Tinnitus is een echte, veelvoorkomende reactie op allerlei prikkels, vooral gehoorverlies, stress en angst. Het hoeft geen chronisch probleem te worden.
Zit je vast in de vicieuze cirkel van angst en overmatige focus? Goed nieuws: je kunt dit omkeren. Maar stop eerst met het zoeken naar wondermiddelen en begin met het begrijpen van je tinnitus.
Ik raad je aan te starten met mijn gratis tinnitus webinar. In 40 minuten laat ik je zien hoe de Sus Tinnitus methode je kan helpen om geen last meer te hebben van tinnitus - zonder wachttijd, reistijd of groepssessies. Hoewel er geen geneesmiddel bestaat voor tinnitus, kan het echt veel beter worden. Hou vol, en tot ziens bij het webinar!
